چکدرمه (یا چک درمه)، یه غذای سنتی ترکمنیست که مخصوص مهمونیها و دورهمیهای پرجمعیته. این غذا رو تو استان گلستان، مخصوصاً بین مردم ترکمنصحرا، زیاد میپزن. یه ترکیب بینهایت ساده و خالص از گوشت، پیاز، گوجه و برنج که با تکنیک خاص پختش، یه طعم بینظیر به وجود میاره.
چکدرمه برخلاف ظاهر سادهاش، خیلی عطروطعم خاصی داره. دلیلش هم اینه که گوشت تو آب گوجه و پیاز و ادویه میپزه، بعد همون آب خوشطعم میشه مایع پخت برنج. یعنی همهی طعمها جذب دونهدونه برنج میشن! 😋 اگه طرفدار غذاهایی مثل استامبولی پلو یا قیمهپلو هستین، احتمالاً چکدرمه یکی از غذاهای مورد علاقهاتون میشه!
چند وقت پیش تو یه سفر به گنبد، مهمون یه خانواده ترکمن بودیم. مادر رفیقمون توی یه قابلمهی مسی، یه چکدرمه پخت که عطرش تو کوچه ام پیچیده بود! دستورپخت رو ازش گرفتم تا بتونم براتون بذارم البته قبلش خودم یه چندباری درست کردم که مطمئن شم چیزی رو جا ننداخته باشم.
مواد لازم برای چکدرمه
طرز تهیه چکدرمه
قبل از هر چیز گوشتها رو بشورین و توی آبکش بذارین تا آب اضافیشون بره. بهتره از گوشت گردن یا راسته استفاده کنین، چون هم طعمش قویتره، هم موقع پخت له نمیشه و خوشخوراک درمیاد. گوشت بهتره با استخوان باشه تا عصاره بیشتری بده.
پیازا رو پوست بگیرین و به صورت نگینی یا خلالی خرد کنین. داخل قابلمهای گود (مثل قابلمه تفلون یا چودن با ته ضخیم)، روغن بریزین و پیازها رو بریزین توش. بذارین با شعله ملایم تا متوسط، خوب سرخ بشن تا طلاییرنگ و کمی کاراملی بشن. عجله نکنین! طلاییشدن پیاز، طعم نهایی غذا رو خیلی بهتر میکنه.
تکههای گوشت رو به پیاز اضافه کنین. با شعله متوسط، حدود ۵ تا ۱۰ دقیقه تفت بدین تا رنگ گوشت عوض و کمی قهوهای بشه. این تفت باعث میشه بوی خامی گوشت گرفته بشه و گوشت توی غذا سفت نشه.
اگه از گوجهفرنگی تازه استفاده میکنین، پوستش رو بگیرین (با یه جوش سریع تو آب داغ راحت جدا میشه)، رنده کنین و به گوشت اضافه کنین. اگه رب میریزین، بعد از گوشت، رب رو اضافه کنین و حدود ۵ دقیقه تفت بدین تا رنگش باز شه و خامیش از بین بره.
زردچوبه، فلفل سیاه، و اگه دوست دارین کمی دارچین هم اضافه کنین. به دلخواهتون نمک بزنین ولی حواستون باشه برنج هم نمک نیاز داره. ادویهجاتو با مواد خوب هم بزنین تا طعمها یکی بشه
خالا ختما آب جوش به قابلمه اضافه کنین (تا حدی که گوشتا تقریبا غوطهور شن) و در قابلمه رو ببندین. اجازه بدین گوشت با شعله ملایم حدود ۴۵ دقیقه تا ۱ ساعت بپزه تا نرم شه. اگه گوشت سفت بود، زمان بیشتری بدین
- به هیچ عنوان هیچ کجای این غذا آب ولرم و گرم و اینا اضفاه نکنید حتما آب جوش باشه وگرنه بافت عذا خراب میشه
برنجی که از قبل ۳۰ دقیقه خیس کردین، بشورین و به همون آب گوشت اضافه کنین. دقت کنین که آب باید حدود ۱ بند انگشت روی سطح برنج رو بگیره. اگه آب کم بود، کمی آب جوش اضافه کنین. با یه چنگال آرام هم بزنین تا مواد یکدست پخش شن
در قابلمه رو باز بذارین و اجازه بدین تا آب برنج بجوشه و تقریباً خشک شه. وقتی فقط کمی رطوبت پایین برنج باقی موند، شعله رو کم کنین، دمکنی بذارین و در قابلمه رو محکم ببندین. حدود ۳۰ دقیقه تا ۴۰ دقیقه زمان بدین تا چکدرمه دم بکشه
- از گوشت گوسفندی با استخون استفاده کنین که هم چرب باشه، هم مزهدار.
- تو دستور اصلی چکدرمه، آب برنج همون آب گوشت و گوجهست، یعنی از آب گوشت برای پخت برنج استفاده کنین، نه آب معمولی ولی اگه آب برای پخت برنج کم بود یه مقدار آب جوش اضافه کنید
- میتونین با دنبهی خردشده چکدرمه رو درست کنی که دیگه ترکمنیتر از این نمیشه!
- بعضیا تو مرحله آخر کمی زیره یا فلفل تند هم اضافه میکنن.
- نباید سبزی و زرشک و نخود و… داخلش بریزیم! این غذا هرچی سادهتر باشه، اصیلتره!
مواد لازم
مواد لازم برای چکدرمه
سوالات متداول درباره چکدرمه
- آیا میشه چکدرمه رو با مرغ درست کرد؟
از نظر فنی میشه، ولی دیگه اون چکدرمه اصیل ترکمنی نمیشه. چون اصل این غذا، گوشت قرمزه. - میشه از گوشت گوساله استفاده کرد؟
بله، فقط باید مدت زمان بیشتری برای پختش در نظر بگیرین. - چکدرمه تهدیگ داره؟
به طور سنتی نه. ولی تهقابلمهاش معمولاً طلایی، نرم و خوشمزهست! - برای مهمونی چطور سروش کنیم؟
یه دیس بزرگ بردارین، برنج رو بریزین وسط، گوشتها رو بذارین روش، با چند تکه لیمو یا ترشی بندری کنار غذا، همه رو شگفتزده میکنین!
جدول ارزش غذایی که نوشتم بر اساس برنج ایرانی، گوشت گوسفندی، پیاز، گوجه، روغن و ادویهها محاسبه شده. درصدها ام بر اساس رژیم ۲۰۰۰ کالری روزانه برآورد شده.
